مستمری بازماندگان | مشاوره حقوقی | وکیل آنلاین

مستمری بازماندگان:حسب بند 16 ماده 2 قانون تأمین اجتماعی ، «مستمری عبارت از وجهی است که طبق

شرایط مقرر در این قانون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او برای

تأمین معیشت بازماندگان وی به آنان پرداخت می شود».

مستمری بازماندگان | مشاوره حقوقی | وکیل آنلاین

شرایط بهره مندی از مستمری:در ماده 80 قانون تأمین اجتماعی، قانونگذار شرایط بهره مندی و برخورداری از

مستمری موصوف را بشرح زیر ذکر کرده است:

بازماندگان واجد شرایط بیمه شده متوفی در یکی از حالات زیر مستمری بازماندگان دریافت خواهند داشت:

• در صورت فوت بیمه شده بازنشسته.
• در صورت فوت بیمه شده ازکارافتاده کلی مستمری بگیر. (ازکارافتادگی کلی و جزئی داریم)
• در صورت فوت بیمه شده ای که در ده سال آخر حیات خود، حداقل حق بیمه یک سال کار، مشروط بر اینکه
• ظرف آخرین سال حیات حق بیمه 90 روز کار را پرداخت کرده باشد.

لذا همانطور که ملاحظه گردید وفق ماده ذکر شده چنانچه بیمه شده متوفی از مصادیق هر یک از بندهای سه گانه

ماده 80 قانون یاد شده باشد، پس از فوت او بازماندگان واجد شرایط وی می توانند از مستمری بازماندگان برخوردار

گردند. شما می توانید با دریافت مشاوره حقوقی مناسب از ما خیال خود را از بابت احقاق حقوق خود در خصوص

مسائل حقوقی راحت کنید. وکیل آنلاین 24 ساعته به منظور کمک و راهنمایی شما برای حل مشکلات حقوقی

در کنار شماست.

شرایط بهره مندی همسر متوفی از مستمری بازماندگان

1– زن باید همسر دائمی متوفی باشد. (لذا همسر موقت یا صیغه ای حقی نسبت به مستمری بازماندگان از همسر متوفی خود ندارد)

2– ازدواج یا عدم ازدواج مجدد تأثیری در بهره مندی از مستمری ندارد. (سابق بر این به موجب قانون تأمین اجتماعی، ازدواج مجدد مانع برخورداری از مستمری بود)

3- کسانی که همسر آنها قبل از لازم الاجرا شدن قانون حمایت از خانواده فوت نموده و ازدواج مجدد کرده اند از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون حمایت از خانواده یعنی تاریخ 92.2.7 از مستمری بازماندگان برخوردار خواهند بود.

• سهم مستمری زوجه 50% از مستمری استحقاقی بیمه شده متوفی است.
• در صورتی که بیمه شده مرد دارای چند همسر دائم باشد، مستمری بالسویه (مساوی) بین آنان تقسیم خواهد شد.

در خصوص توضیح بند 3 مذکور عارض می گردد که به موجب قانون تأمین اجتماعی در صورتی که همسر بیمه

شده متوفی بعد از وفات همسر خود اقدام به ازدواج مجدد می‌نمود بلافاصله مستمری ایشان قطع می شد که

خوشبختانه این مقرره ناعادلانه و مخالف موازین حقوق بشری (حق بر ازدواج) با تصویب ماده 48 قانون حمایت از

خانواده (موضوع بند یک) ملغی و منسوخ شد.

ماده 48 قانون حمایت خانواده

میزان حقوق وظیفه یا مستمری زوجه دائم متوفی و فرزندان و سایر وراث قانونی وی و نحوه تقسیم آن در تمام

صندوقهای بازنشستگی اعم از کشوری، لشکری، تأمین اجتماعی و سایر صندوق‌های خاص به ترتیب زیر است:

۱ـ زوجه دائم متوفی از حقوق وظیفه یا مستمری وی برخوردار می‌گردد و ازدواج وی مانع دریافت حقوق مذکور نیست و در صورت فوت شوهر بعدی و تعلق حقوق به زوجه در اثر آن، بیشترین مستمری ملاک عمل است.

تبصره ـ اگر متوفی چند زوجه دائم داشته باشد حقوق وظیفه یا مستمری به تساوی بین آنان و سایر وراث قانونی تقسیم می‌شود.

۲ـ دریافت حقوق بازنشستگی یا از کارافتادگی، مستمری از کارافتادگی یا بازنشستگی حسب مورد توسط زوجه متوفی مانع از دریافت حقوق وظیفه یا مستمری متوفی نیست.

۳ـ فرزندان اناث در صورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان ذکور تا سن بیست سالگی و بعد از آن منحصراً در صورتی که معلول از کار افتاده نیازمند باشند یا اشتغال به تحصیلات دانشگاهی داشته باشند حسب مورد از کمک هزینه اولاد، بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود برخوردار می‌گردند.

۴ـ حقوق وظیفه یا مستمری زوجه دائم و فرزندان و سایر وراث قانونی کلیه کارکنان شاغل و بازنشسته مطابق ماده (۸۷) قانون استخدام کشوری مصوب ۳۱ /۳ /۱۳۴۵ و اصلاحات بعدی آن و با لحاظ ماده (۸۶) همان قانون و اصلاحیه‌های بعدی آن، تقسیم و پرداخت می‌گردد.

تبصره

مقررات این ماده در مورد افرادی که قبل از اجراء شدن این قانون فوت شده‌اند نیز لازم‌الاجراء است.

• ماده 26 آیین نامه اجرایی قانون حمایت خانواده: ازدواج دائم همسر متوفی مانع دریافت حقوق وظیفه (مستمری بازماندگان) زوج متوفی نمی باشد. صندوق های بازنشستگی و تامین اجتماعی مکلفند در مورد همسرانی که مستمری آنها به علت ازدواج مجدد قطع گردیده. نسبت به برقراری مستمری قطع شده از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون اقدام نمایند. در هر صورت مجموع مستمری بازماندگان مربوط به همسر متوفی و سایر وراث نباید از حداقل مستمری مربوط به هر صندوق کمتر باشد.
• لذا همانطور که در بند یک ماده 48 قانون حمایت خانواده و متعاقباً ماده 26 آیین نامه اجرایی این قانون ملاحظه گردید کسانی که همسر آنها قبل از تاریخ 1392.02.07 فوت نموده و ازدواج مجدد دائمی نموده اند و به همین دلیل مستمری ایشان قطع شده و تاکنون مستمری ایشان مجدداً برقرار و وصل نشده می‌توانند با در دست داشتن مدارک مربوطه به شعبه یا اداره مورد نظر (صندوق های بازنشستگی- تأمین اجتماعی) مراجعه و درخواست برقراری مجدد مستمری همسر متوفی خود را بنمایند.
• بهترین وکیل حقوقی در کرج

بخش دوم

• بنابراین در جمع مواد قانون فوق الذکر بایستی اظهار داشت، بند یک ماده 48 قانون حمایت از خانواده حکم این ماده را در رابطه با افرادی که مستمری ایشان پیش از تصویب این قانون و به واسطه اجرای قانون سابق قطع گردیده مجری و آن را عطف به ماسبق نموده و ماده 26 آیین نامه اجرایی جهت رفع ابهام از نحوه ی اجرای آن، تاریخ برقراری مجدد مستمری را تاریخ لازم الاجرا شدن قانون دانسته است و همانطور که ذکر شد، با توجه به تاریخ انتشار قانون در روزنامه رسمی کشور (1392.01.22) و جمع آن با ماده 2 قانون مدنی، تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون حمایت از خانواده، 92.02.07 می باشد. لذا سازمان تأمین اجتماعی مکلف است در خصوص کلیه افرادی که تا پیش از تصویب قانون حمایت از خانواده مستمری ایشان قطع گردیده از تاریخ 92.02.07 (تاریخ لازم الاجرا شدن) نسبت به برقراری مجدد مستمری اقدام نماید. حال اگر اقدام ننماید در بخش بعدی راهکار آن توضیح داده خواهد شد. شما با دریافت مشاوره حقوقی از وکیل پایه یک دادگستری و بهترین وکیل کرج می توانید بهترین مسیر را انتخاب نموده و وکیل آنلاین در خدمت حل مشکلات شماست. با ما در ارتباط باشید.

اقدام مناسب در صورت عدم برقراری مجدد مستمری از ناحیه مرجع مربوطه

پرسش پیش می آید که اگر نهاد مربوطه مانند سازمان تأمین اجتماعی در راستای بند یک ماده 48 قانون حمایت

خانواده از اتصال و برقراری مجدد مستمری همسر متوفی از تاریخ 1392.02.07 استنکاف ورزید چه باید کرد؟

راهکار مناسب در این خصوص این است که در صورتی که به سازمان مربوطه مانند تأمین اجتماعی مراجعه نمودید

و آنها از انجام تکلیف قانونی خود استنکاف ورزیدند از آن سازمان به دیوان عدالت اداری شکایت کرده و از دیوان

درخواست برقراری مجدد مستمری بازماندگان را از تاریخ 1392.02.07 به بعد نمایید.

لازم به ذکر است در این خصوص بعضی به اشتباه با طرح دعاوی نادرست، درخواست برقراری مجدد مستمری

بازماندگان را از تاریخ قطع آن می نمایند که این امر فاقد وجاهت قانونی و مردود است چرا که به صراحت ماده 26

آیین نامه اجرایی قانون حمایت از خانواده و در جمع آن با بند یک ماده 48 قانون حمایت خانواده و ماده 2 قانون مدنی

، برقراری و اتصال مجدد مستمری بازماندگان صرفاً از تاریخ 92.02.07 و به بعد از آن امکان پذیر و میسر است.

شرایط بهره مندی فرزندان متوفی از مستمری بازماندگان

الف- فرزندان ذکور متوفی

فرزندان ذکور متوفی با شرایط زیر از مستمری استفاده خواهند کرد:

• سن آنها کمتر از 20 سال باشد.
• در مواردی که مشغول به تحصیلات دانشگاهی هستند سن 20 سال لازم الرعایه نیست.
• به علت بیماری یا نقص عضو طبق نظر کمیسیون ماده 91 قانون تأمین اجتماعی از کارافتاده کلی باشد و بیماری از صغر سن وجود داشته باشد.

نکته: اصل بر این است که فرزندان ذکور بالای 20 سال از دریافت مستمری خارج می شوند مگر اینکه مشغول به ادامه تحصیل باشند یا بعلت بیماری ازکارافتاده باشند.

ب- فرزندان اناث متوفی

فرزندان اناث تا رسیدن به سن 20 سال مشمول دریافت مستمری هستند و بعد از رسیدن به سن 20 سالگی

چنانچه ازدواج نکرده باشند یا فاقد شغل باشند نیز مشمول دریافت مستمری هستند.

• فرزندان اناثی که به واسطه ازدواج مستمری آنها قطع شده است، پس از فوت همسر یا طلاق مجدداً از تاریخ فوت یا طلاق مشمول دریافت مستمری قرار می گیرند. در این خصوص فرزند اناث میبایست بهمراه مدارک مربوطه از جمله گواهی فوت و برگه انحصار وراثت همسر خود و یا برگه طلاق نامه صادره از دفترخانه طلاق به اداره مربوطه مراجعه و درخواست برقراری مجدد مستمری بازماندگان نماید.
• فرزندان اناث در صورتی که شاغل باشند و بیکار شوند در این صورت نیز مستمری برقرار خواهد شد، بشرطی که بیمه بیکاری و دستمزد دیگری نداشته باشند.
• در صورتی که فرزندان اناث خود دارای درآمد باشند، از شمول پرداخت مستمری خارج هستند.

شرایط بهره مندی پدر و مادر متوفی از مستمری بازماندگان

• در زمان حیات تحت تکفل فرزندان متوفی باشند.
• سن پدر بالاتر از 60 سال و سن مادر بالاتر از 55 سال باشد یا آنکه به تشخیص کمیسیون پزشکی ماده 91 قانون تأمین اجتماعی ازکارافتاده باشند.
• پدر و مادر از سازمان تأمین اجتماعی مستمری دریافت نکنند.
• میزان مستمری هر فرزند بیمه شده متوفی معادل بیست و پنج درصد مستمری استحقاقی بیمه شده می باشد و در صورتی که پدر و مادر را از دست داده باشد مستمری او دو برابر میزان مذکور خواهد بود.
• میزان مستمری هر یک از پدر و مادر بیمه شده متوفی معادل بیست درصد مستمری استحقاقی بیمه شده می باشد.

بازنشستگی موضوع ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور

۱-مطابق ماده ۱۰ قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و‌اصلاح ماده (۱۱۳) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، ‌اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 26/05/1382«کارفرمایان واحدهای صنعتی و تولیدی مجازند تا پایان برنامه سوم‌توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به ازاء هر نفر اشتغال‌ جدید، یک نفر از کارکنان با سابقه پرداخت حق بیمه بیش از بیست و پنج سال را با‌پرداخت پنجاه درصد (۵۰%) مابه التفاوت کسورات سنوات باقیمانده تا زمان بازنشستگی‌قانونی، پیش از موعد بازنشسته نمایند، پنجاه درصد (۵۰%) دیگر مابه‌التفاوت کسورات‌توسط دولت در بودجه‌های سالانه کل کشور پیش‌بینی و پرداخت می‌گردد.»

۲-مفاد قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و‌اصلاح ماده (۱۱۳) قانون برنامه سوم توسعه، بر اساس بند الف ماده ۴۰ قانون برنامه چهارم توسعه مصوب ۱۳۸۳/۰۶/۱۱ و بند«ز» ماده ۸۰ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۸۹/۱۰/۱۵ تنفیذ گردیده است. لکن با توجه به عدم تنفیذ قانون مذکور در قانون برنامه ششم توسعه مصوب 14/12/1395 حکم مقرر در قانون، صرفاً تا تاریخ 01/01/1396 لازم الاجراست.

بخش دوم

۳-مطابق ماده ۱ آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون تنظیم بخشی ا زمقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده ۱۱۳ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (تصویب نامه شماره ۸۷۹۴ ت ‌۳۰۳۷۰ ه مورخ 27/02/1383 هیأت وزیران) درخواست بازنشستگی با سابقه پرداخت حق بیمه بیش از ۲۵ سال منوط به درخواست کارفرما به سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی است. بنابراین اولاً کارفرمایان الزام و تکلیفی جهت استفاده از ماده ۱۰ قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل و نوسازی صنایع کشور ندارند، ثانیاً صرف تقاضای بیمه  شده و موافقت کارفرما، بدون انجام تکالیف قانونی مبنی بر تقبل بار مالی توسط کارفرما، نمی‌تواند سازمان را ملزم به بازنشستگی نماید.

۴-مصوبه هیأت وزیران به شماره ۷۰۴۵۹ ت ۴۹۰۲۶ مورخ 19/06/1393 مقرر می‌دارد: «کارفرمایان موضوع ماده ۱۰ قانون تسهیل نوسازی صنایع می‌توانند به ازاء هر نفر اشتغال جدید و با تقبل کل بار مالی ناشی از اجرای ماده، هزینه‌های سنوات ارفاقی اعم از سهم کارفرما و دولت و سایر هزینه‌های مترتب شامل حق بیمه کارفرما و حق بیمه سهم دولت و هزینه‌های مستمری تا احراز شرائط بازنشستگی را رأساً پرداخت نمایند» مصوبه مذکور به موجب رای شماره ۱۰۶ الی ۱۱۹ مورخ 04/03/1395 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به لحاظ عدم مغایرت با قانون قابل ابطال تشخیص داده نشده است.

بخش سوم

۵-سازمان تأمین اجتماعی نیز در راستای مصوبه هیأت وزیران، طی بند ۳ بخشنامه شماره ۷۱۲۶/۹۳/۱۰۰۰ مورخ30/07/1393 بازنشستگی وفق ماده ۱۰ قانون تسهیل نوسازی صنایع را منوط به تقبل کل بار مالی از سوی کارفرما اعلام نموده است و هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب رای شماره ۱۲۰ الی ۱۶۳ مورخ 04/03/1395 بخشنامه مزبور را قابل ابطال ندانسته است.

۶-بنابراین برخورداری از بازنشستگی پیش از موعد مندرج قانون تسهیل نوسازی صنایع کشور، منوط به اجتماع شرایط زیر است: ۱– متقاضی کارگر واحدهای صنعتی و تولیدی دارای پروانه باشد ۲-حداقل ۲۵ سال سابقه بیمه‌پردازی داشته باشد. ۳– یک نفر کارگر جدید مطابق مقررات قانون کار در کارگاه اشتغال یابد.  ۴– تقبل کل بار مالی حق بیمه مابه‌التفاوت کسورات سنوات باقیمانده تا زمان بازنشستگی توسط کارفرما. لذا مطابق رای شماره ۹۲۰ مورخ 21/09/1396هیأت عمومی دیون عدالت اداری، در صورت عدم احراز شرایط مقرر قانونی، الزام سازمان تامین اجتماعی به بازنشستگی ناشی از این قانون منطبق با قانون نیست.

سخن پایانی

موضوع مستمری بازماندگان همانند بسیاری دیگر از مسائل حقوقی واجد پیچیدگی ها و شرایطی است که هر

کسی از جزئیات آن مطلع نیست لذا توصیه می گردد قبل از هر اقدامی با وکیل دادگستری در این خصوص مشاوره حقوقی

گرفته و ما با تخصص و دانش و تجارب خود در کنار شما هستیم و شما با وکیل آنلاین و بهترین وکیل کرج در ارتباط باشید.